ANAYASAYA GÖRE EYLEM YAPMA ÖZGÜRLÜĞÜ
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın, temel hak ve özgürlükleri güvence altına aldığı 2. bölümde yer alan 25. ve 26. maddeler, bireylerin düşünce özgürlüğünü ve ifade hürriyetini güvence altına alırken, 34. madde de "toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını düzenler. Bu, bireylerin demokratik bir toplumda toplu eylemlerde bulunmalarına, fikirlerini ifade etmelerine olanak sağlar.
Eylem yapma özgürlüğü, demokratik toplumların temel taşlarından biridir. Ancak bu hak, yalnızca bireylerin kendilerini ifade etmelerine olanak tanımakla kalmaz, aynı zamanda kamu düzeni, güvenliği ve başkalarının haklarının korunması adına belirli sınırlamalara tabi tutulabilir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, bu dengeyi sağlamak amacıyla toplumsal düzenin korunmasına yönelik sınırlamalar getirmektedir. Her ne kadar bu özgürlük geniş bir şekilde güvence altına alınmış olsa da, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin barışçıl olması, şiddet içermemesi ve başkalarının haklarını ihlal etmemesi temel koşullardır.
Madde 34 - Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkı:
1. fıkra: Herkes, toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılma hakkına sahiptir.
2. fıkra: Toplantı ve gösteri yürüyüşleri, kamu güvenliği, suç işlenmesinin önlenmesi, genel ahlak ve başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla kanunla sınırlanabilir.
2. Eylem Yapma Özgürlüğünün Sınırlanması
Anayasada öngörülen sınırlamalar, demokratik bir toplumda bireylerin hak ve özgürlüklerini, başkalarının haklarıyla dengede tutma amacı taşır. Anayasadaki sınırlamalar, bir yandan kamu güvenliği, toplumsal barış ve düzeni sağlama amacını güderken, diğer yandan bireysel özgürlüklerin ihlal edilmemesi için sınırları belirler.
Sınırlamanın Gerekliliği:
- Kamu Güvenliği: Toplumun güvenliğini tehdit edecek şekilde düzenlenen gösteriler, şiddet içeren eylemler ve olaylar, devlet tarafından engellenebilir.
- Suç İşlenmesinin Önlenmesi: Toplantı veya gösteri sırasında, suç işlenmesi durumu söz konusuysa bu durumda devlet, bu tür eylemleri durdurma veya yasaklama hakkına sahiptir.
- Genel Ahlak: Toplumun genel ahlakına aykırı eylemler de sınırlama getirebilir.
- Başkalarının Hak ve Özgürlüklerinin Korunması: Eylemler sırasında başkalarının haklarının ihlal edilmesi durumunda, devletin bu hakları koruma sorumluluğu vardır.
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşlerine İzin Verilmesi
Anayasa, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılma hakkının teminat altına alınmasına rağmen, eylemlerin barışçıl ve şiddet içermemesi gerektiği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, toplantılar veya gösteriler önceden belirli kurallara ve kanunlara uygun şekilde yapılmalıdır. Bununla birlikte, toplantı ve gösteri yürüyüşü yapılacak yerlerin izni, yalnızca şiddet içermemesi ve kamu düzenini tehdit etmemesi koşuluyla genellikle verilmektedir. Yerel yönetimler veya güvenlik güçleri, güvenliği sağlamak ve olası aksaklıkları önlemek adına bu tür etkinliklerin düzenlenmesine izin verir. Ancak, şiddet içeren gösteriler, yasa dışı hareketler olarak kabul edilir ve devlet müdahale edebilir.